Văn hay lớp 11: Phân tích bài thơ Thơ duyên của thi sĩ Xuân Diệu lớp 11

Bạn đang xem: Văn hay lớp 11: Phân tích bài thơ Thơ duyên của thi sĩ Xuân Diệu lớp 11 tại imperialhotelschool.edu.vn

Giới thiệu tới các em học trò và thầy cô giáo 3 bài văn mẫu lớp 11 chủ đề: Phân tích tác phẩm “Thơ duyên” của tác giả Xuân Diệu. Hỗ trợ các em nắm được dàn ý bài viết, các ý chính cần triển khai, trau dồi vốn từ để hoàn thiện tốt bài viết của mình.

Top 3 bài phân tích Thơ duyên của Xuân Diệu – Văn mẫu lớp 11 hay nhất

Bài văn mẫu số 1:

Nói tới thơ Xuân Diệu là nói tới những xúc cảm tột cùng mãnh liệt, những mến thương tột độ đắm say, sôi nổi. Bởi vậy, đọc tập Thơ thơ, người đọc vừa ngạc nhiên vừa thú vị lúc gặp một bài thơ rất dịu dàng, dịu từ ý tới lời: Thơ duyên.

   Xét cho cùng. Thơ duyên cũng là một bài thơ về tình yêu, nhưng là tình yêu theo nghĩa rộng lớn, tình yêu đối với cuộc sống, đối với con người, đối với mọi vẻ đẹp, sự hòa hợp ở đời. Đây là thơ về cái duyên, cái hài hòa tuyệt vời nhưng mà một ngày kia thi sĩ bỗng nhìn thấy, giữa vũ trụ với cuộc đời, giữa đất trời với cây cối muông thú, giữa thời kì với ko gian, giữa vạn vật với con người.

   Điều đó ko phải bất kì lúc nào củng xảy ra nhưng đã có lần xảy ra. Lúc đó, nhìn vào bầu trời tới mặt đất, thi sĩ cũng chỉ nhìn thấy cái đẹp:

   Chiều mộng hoà thơ trên nhánh duyên. 
   Cây me ríu rít cặp chim chuyền 
   Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá, 
   Thu tới nơi nơi động tiếng huyền

   Chiều mộng hoà thơ trên nhánh duyên. Quả thực đây là lúc nhưng mà cả ko gian lẫn thời kì đều thi nhau nhưng mà xuất hiện trong vẻ tuyệt mĩ của mình. Bởi vậy mối quan hệ  nhánh duyên là một mối quan hệ tuyệt mĩ: hòa thơ. Từ mối liên hệ đó, mọi điều đều trở thành hãi hòa tuyệt đẹp. Cặp chim đang chuyên cành hót vang ríu rít. Tiếng ríu rít hình như ko chỉ vang lên từ cặp chim chuyền nhưng mà lên cả từ cây me nữa. Muôn lá vốn xanh, bầu trời vốn xanh, cả trời cùng muôn lá trở thành xanh hơn, xanh tới tuyệt đẹp: xanh ngọc. Trong khổ thơ, có đường nét, dáng hình, có cả màu sắc, âm thanh, nhưng mà điều nào cũng tới tột cùng của cái duyên, cái thơ, cái đẹp, cái đáng yêu. Kết thúc khổ thơ, Xuân Diệu phát xuất hiện:

   Thu tới nơi nơi động tiếng huyền

   Có một điều gì đó thật là kì bí, thật là xinh xắn, chi phối cả vũ trụ lúc này, tạo nên mọi vẻ đẹp lúc này. Nó như một âm thanh ko nghe thấy được nhưng huyền diệu vô cùng, có sức mạnh vô cùng. Lắng tai được tiếng huyền đó của vũ trụ, thi sĩ nhìn vào cảnh vặt xung quanh mình: Tất cả những điều tầm thường bỗng trở thành khác thường đẹp hơn, đáng yêu hơn, có tình hơn, hòa hợp hơn:

   Trục đường nho nhỏ gió xiêu xiêu
   Là lá cành hoang nắng trở chiều
   Buổi đó lòng ta nghe ý bạn
  Lần đầu rung động nỗi thương yêu.

   Trục đường như nhỏ lại để trở thành đẹp hơn. Ngọn gió chiều thổi se sẻ hơn, nhưng nhẹ hơn bởi ngọn gió như ý thức được việc mình đang làm. Những cành hoang lả xuống trước ngọn gió xiêu xiêu nhưng cũng tự mình lả xuống để hòa hợp cùng ngọn gió. Từ cảnh vật đó, thi sĩ nhìn lại chính lòng mình. Hóa ra điều kì diệu đó cũng đang xẩy ra tới trong tâm hồn con người. “Lòng thu ý bạn”, đây là điều chỉ mới xảy ra lần thứ nhất trong đời. Một sự lắng tai nhưng ko lắng tai bằng tai nhưng mà nghe chấp nhận người nói thà ko nói bằng lời nhưng mà lại nói bằng ý, cho nên lòng ta nghe ý bạn. Đây là sự thông cảm, một sự hòa hợp tự nhiên của tâm hồn, ko muốn, ko đinh, nhưng mà vẫn xảy ra. Và kết quả của điều xảy ra đó là một nỗi thương yêu. Xuân Diệu rất tinh tế lúc dùng mấy tiếng “nỗi thương yêu” để xác định tâm trạng của mình. Đây ko phải là yêu, là tình yêu, nhưng mà là thương yêu, một tình cảm về sự hòa hợp trọn vẹn, lại ko phải là tình nhưng mà là nòi, một nỗi niềm xúc động, rung động cua trái tim, ko dành riêng cho một nhân vật cá biệt nào cả, cũng ko vì một mục tiêu ngẳn ngùi hay tư lợi nào. Từ nỗi thương yêu đó thi sĩ muốn đi tới tột cũng tình cảm của mình. Lại cũng xảy ra điều rất lạ:

   Em bước điềm nhiên ko vướng chân, 
   Anh đi lững thững chẳng theo gần, 
   Vô tâm – nhưng giữa bài thơ dịu, 
   Anh với em như một cặp vần.

  Đã “điềm nhiên” lại còn “ko vướng chân” hình như thi sĩ dùng từ hơi thừa thãi, nhưng đó chính là cách để thi sĩ muôn nhấn mạnh vào tâm trạng điềm nhiên, hoàn toàn vô tư của con người. Vì vậy với câu thơ tiếp theo, đã “đi lững đứng” lại còn “chẳng theo gần”. Rồi sang câu thơ mở đầu tác gỉa lại nhấn mạnh: Vô tâm. Tức là giữa hai con ngươi, chưa một sự sẵn sàng nào, một mong muốn khát khao nào. Thế nhưng mà cái thu phai đón vần cứ tới, tới như một quy luật, như một lẽ binh thường của trời, trung cái khoảng ko gian và thời kì đặc thù của buổi chiều hôm nay

   Anh và em như một cặp vần

   Một cặp vần, đó là sự hòa hợp trọn vẹn của ngôn từ và âm thanh để tạo nên cái điều kì diệu trong đời được gọi là thơ. Sư hòa hợp giữa hai tâm hồn ở đây là thư thế, trọn vẹn tới độ hoàn toàn. Xuân Diệu còn nhấn mạnh đây là sự hòa hợp của một cặp vần trong “một bài thơ dịu”. Sự hòa hợp đó được nâng lên tới độ tuyệt dối.

   Từ sự thay đổi của lòng mình, thi sĩ nhìn ra vạn vật xung quanh. Tất cả đều thay đổi như được đoạt được bởi một sức manh thần diệu. Vạn vật ko còn vô tư, vô cảm nữa, vạn vật cũng có xúc cảm, có vong linh, cũng biết mến thương, xao động như con người. Từ một đám mây, một cánh cò, một cánh chim, một bông hoa, một giọt sương, tất cả đều có sự trằn trọc bên trong:

   Mây biếc về đâu bay gấp gấp
   Con cò trên ruộng cánh phân vân
   Chim nghe trời rộng giang thêm cánh
   Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần

  Những đám mây đã bay hàng nghìn năm trong thơ cổ Việt Nam, trong thơ Đường, thơ Tống, nhưng chưa bao giờ có những đám mây “bay gấp gấp” như trong thơ Xuân Diệu. Những con cò đã từng bay hàng nghìn năm trên đồng ruộng Việt Nam, trong ca dao và thơ Việt Nam, chưa bao giờ có đôi cánh phân vân như trong thơ Xuân Diệu. Đây là cái nô nức, phân vân của một thế hệ mới, thế hệ các thi sĩ hiện đại, các thi sĩ trong phong trào Thơ Mới.

   Thế là thi sĩ đang nhắm nhía cả bề rộng và bề sâu của trời đất, của vạn vật xung quanh, đã cảm nhận cá bề sâu làn bề rộng của lòng mình. Tự nhiên, như một sự tổng hợp thế tất, sự kì diệu cuối cúng lại xảy ra nơi lòng con người:

   Người nào hay tuy lặng bước thu êm
  Tuy chẳng búng nhăn gạ tô niềm
    Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy
   Lòng anh thôi đã cưới lòng em

Hình như mở đầu vốn chàng có gì cả, ko có một vật muốn chủ quan nào, cũng chẳng có một sự môi giới khách quan nào tác động. Con người bước đi yên ả giữa mùa thu. Chính thi sĩ cũng đã lấy làm lạ: Buổi chiều này nào có gì đâu! Thi sĩ gọi cái buổi chiều này là buổi “chiều hôm ngơ ngẩn”. Ngơ ngẩn tức là thế nào? Tức là rất vớ vẩn, rất tầm thường, chẳng có gì đặc thù đáng người ta quan tâm. Buổi chiều đẹp tới ngơ ngẩn lòng người’. Cũng ko biết nữa, chỉ biết làng cái buối chiều đó tạo nên sự lạ lùng:

Xem thêm bài viết hay:  Halloween là ngày nào? Bật mí những điều thú vị về ngày Halloween 

   Lòng anh thôi đã cưới lòng em

   Anh cưới em! Ko phải, lòng anh cưới lòng em. Từ “cưới” nhưng mà Xuân Diệu dùng ở đây, lạ mắt tới lạ lùng, mới mẻ tới vô lí. Ngẫm nghĩ ra ta lại thấy thi sĩ hợp lí, lòng anh cưới lòng em, đó là sự hòa hợp hai tấm lòng, hai tâm hồn tới độ trọn vẹn. tuyệt đối, sự hòa hợp trong mức dộ cao nhất của cảm nhận về hạnh phúc. Từ “thôi” trong câu thơ này cũng rất lạ. “Thôi’ tức là thế nào? Tức là đành vậy, đành phải chấp nhận tương tự, ko còn cách nào khác, ko thể từ chối được, ko thế trốn tránh được. Tương tự, cái việc lòng anh cưới lòng em, cái việc lòng anh hòa hợp với lòng em là việc tự nhiên, như của trời đất, con người ko thể tạo ra, con người ko thế chối bỏ.

   Sao gọi là “thơ duyên”? Duyên vốn được coi như sự hòa hợp nhưng mà trời đất tạo ra. Xưa nay đã từng có chuyện:

   Hữu duyên thiên lí năng tương phùng
   Vô duyên đối diện bất tương phùng

   Cái duyên trong Thơ duyên của Xuân Diệu chính là cái duyên đó, nhưng còn bao hàm một cái duyên lớn hơn, cái duyên của vũ trụ, của đất trời, của cuộc sống nói chung. Cái duyên đó ko phải lúc nào cũng có nhưng lúc đã có thì nó tạo ra cho cuộc sống sự hài hòa đẹp vô cùng, kì diệu vô cùng.

   Ko thể nói được thơ Xuân Diệu nghệ thuật vị nghệ thuật. Thơ Xuân Diệu là tinh yêu cuộc sống, nó khiến ta biôt yôu cuộc sống, biết quý trọng mọi vẻ đẹp của cuộc đời. Tất nhiên, lúc biết yêu cuộc đời, con người ta phải biết góp phần làm cho cuộc đời trở thành đẹp hơn.

Mùa thu trở thành xinh đẹp với những chiếc lá vàng rơi

Bài văn mẫu số 2:

   Mỗi lúc nhắc tới Xuân Diệu người ta sẽ nhớ ngay tới một thi sĩ với khả năng quan sát tinh tế, tình cảm say mê nồng nàn. Trong các bài thơ của ông, người đọc luôn thấy tình yêu cuộc sống, sự trân quý mọi khoảnh khắc của cuộc đời, của vạn vật và “Thơ duyên” là một trong những bài thơ tương tự. Ở bài thơ, người đọc có thể cảm thu được sự tinh tế của thi sĩ trong việc tái tạo sự trôi chảy của thời kì và hồn thu, tình thu cũng được khắc họa rõ nét qua ngòi bút tài hoa này.

    “Thơ duyên” là khúc hát say mê, nhạy cảm với cuộc đời. Chữ “duyên” có thể hiểu là sự giao cảm, hòa nhịp với tự nhiên đất trời, con người. Vốn là một con người dễ rung động trước cái đẹp, lại là người đa sầu đa cảm nên thi sĩ lại càng trân trọng sự chuyển động của thời kì và cụ thể ở bài thơ này là sự chuyển giao giữa hạ sang thu. Ko chỉ tới bài thơ này thi sĩ mới viết về mùa thu nhưng mà trong tập “Thơ thơ” độc giả cũng đã bắt gặp “nàng thơ” với sự “ngơ ngẩn”, u sầu trong “Đây mùa thu tới”. Còn “Thơ duyên” mở đầu với những hình ảnh trong sáng, nhẹ nhõm.

“Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên,
Cây me ríu rít cặp chim chuyền.
Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá,
Thu tới – nơi nơi động tiếng huyền.”

    Nhìn tổng thể cảnh vật mùa thu qua khổ một có thể thấy đây là một bức tranh sinh động và nên thơ. Với ko gian là buổi “chiều mộng” – lãng mạn, êm ái hòa vào đó “thơ trên nhánh duyên” gợi nên quang cảnh trữ tình. Vạn vật dường như cũng vui tươi, reo hò lúc thu về lúc có “cặp chim chuyền” đang ríu rít trên “cây me”. Động từ “ríu rít” lột tả được phấn khởi, vui vẻ lúc chúng liên tục “trò chuyện” với nhau. Hình ảnh cây me cũng gợi nhớ lại Hà Nội xưa cũ, một phần của quê hương xứ sở. Đồng thời đó cả “bầu trời”, “lá” đều chuyển sang màu ngọc. Sắc màu này đã từng được thi sĩ Hàn Mạc Tử nhắc tới qua “Vườn người nào mướt quá xanh như ngọc” (Đây thôn Vĩ Dạ). Màu sắc gợi lên cảm giác trong xanh cùng với động từ “đổ” tạo cảm giác dứt khoát, lan tràn. Hiện giờ ko gian ko chỉ nhuốm màu xanh nhưng mà còn tươi vui, rộn ràng với “động tiếng huyền”. Cụm từ “thu tới” như một tiếng reo vui tươi, phấn khích cho mong ước xưa nay giờ đã thành hiện thực.

    Nếu như đối với khổ thơ đầu, tác giả vẽ nên bức tranh tự nhiên thì khổ kế tiếp thi sĩ đã tinh ý lúc lồng vào đó chút tình cảm riêng tư.

“Trục đường nhỏ nhỏ gió xiêu xiêu,
Lả lả cành hoang nắng trở chiều.
Buổi đó lòng ta nghe ý bạn
Lần đầu rung động nỗi thương yêu.”

    Từ tầm nhìn trên cao tác giả “kéo” ko gian của mình xuống gần hơn. Thi sĩ liên tục sử dụng từ láy hoàn toàn như “nho nhỏ”, “xiêu xiêu”, “lả lả” gợi sự đáng yêu trên nền nắng chiều. Động từ “trở” đầy sức gợi, mang tới cảm giác chuyển mình. Nếu từ “chiều” ở khổ một còn mang nét huyền huyền ảo ảo thì với khổ thơ này nó mang nét mạnh mẽ, “đậm nắng” hơn. Trong cái sắc hương của trời đất lúc sang thu, thi sĩ nhớ lại lần rung động trước tiên của mình. Thêm một động từ nữa cũng kích thích trí tò mò của độc giả ko kém là “nghe”. “Nghe” ở nghĩa tường minh tức là sử dụng thính giác để lắng tai âm thanh của cuộc sống, nhưng ở nhân vật “ta” hành động “nghe” lại chỉ ra được tâm ý, sự thầm thương, phải lòng “cố tri”. Đó là cách dùng từ vô cùng rực rỡ của tác giả.

“Em bước điềm nhiên chẳng vướng chân
Anh đi lững đững chẳng theo gần.”

    Hình ảnh của sự “rung động” đó được tái tạo rõ hơn. Nhân vật “em” và “anh” cùng dạo bước trên trục đường nhỏ. “Em” thì hồn nhiên, thơ ngây bước đi ko hề bận tâm gì. Còn “anh” thì “lững đững” – trạng thái thoải mái, thong dong. Hai con người xa lạ bỗng gặp nhau trên trục đường nhỏ, tưởng xa hóa lại gần. Quả là cái duyên tiền định!

“Vô tâm – nhưng giữa bài thơ dịu,
Anh với em như một cặp vần.”

    “Vô tâm” phải chăng là sự lãnh cảm, rời xa hay chính là cái xa lạ nhưng có sự giao lưu, kết nối. Với thủ pháp so sánh thi sĩ Xuân Diệu đã đưa ra quan niệm của mình về chữ “duyên”. Đối với ông tự nhiên hòa hợp với tự nhiên, con người say đắm trước cảnh vật vẫn là chưa đủ nhưng mà còn một “cặp bài trùng khác” là sự giao duyên giữa con người với nhau. Chẳng thế nhưng mà dù em vô tư bước đi ko quan tâm gì về người đằng sau, còn anh thong dong ngắm nhìn trời đất cũng ko đoái hoài gì người phía trước nhưng giữa họ lại có sự kết nối như “cặp vần” – gắn bó mật thiết, ko thể tách rời. Một nhân sinh quan thật mới mẻ!

“Mây biếc về đâu bay gấp gấp,
Con cò trên ruộng cánh phân vân.
Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,
Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần.”

    Khổ bốn mang tới cho độc giả cảnh thu trên ko gian rộng lớn. Hoạt động của tự nhiên cũng dần dồn dập, nhanh chóng hơn. Từ láy “gấp gấp” tạo cảm giác lập cập, thúc giục. Tuy nhiên cụm từ “về đâu” lại đặt ra câu hỏi cho nơi tới của mây. Cùng với mây, con cò dường như cũng “phân vân”, đắn đo ko biết nên bay lên cao hay xuống thấp, bay gần hay bay xa. Chiều thu tàn mở đầu có chút gì đó bâng khuâng, bầu trời trải rộng ra và dường như cánh chim cũng đã thích ứng với điều này để rồi “giang thêm cánh”. Thi sĩ gán cho chim với động từ “nghe” như để sinh vật này hiểu được bầu trời, cảm thu được tự nhiên rồi từ đó điều chỉnh để thích ứng. Cách thi sĩ sử dụng cái hữu hạn (cánh chim) để diễn tả cái vô hạn (bầu trời) là một thủ pháp hay và ý vị. Người đọc dễ dàng tưởng tượng được một cánh chim ko mỏi, bay miệt mài trên nền xanh của bầu trời. Và càng chìm dần vào chiều thu, sương càng rơi xuống nhiều. “Hoa lạnh” vì có thể do “đẫm sương” hoặc do cơn gió nào đó. Chiều mùa thu mở đầu lạnh làm cho người đọc cũng mang chút gì xao xuyến, bâng khuâng.

Xem thêm bài viết hay:  Bí quyết trang trí Noel phòng khách thật lộng lẫy

    Tới khổ thơ cuối cùng, nhân vật trữ tình lại hồi ức về mối tình đầu của mình, về những rung động đầu đời lồng ghép vào trong hình ảnh tự nhiên. Hình ảnh nhân hóa “bước thu êm” như sự chuyển động nhẹ nhõm, dịu dàng của nàng thu. Từ “êm” gợi cảm giác thoải mái, thoải mái. Trên nền thu dịu dàng , e ấp “anh” lại nói về sự rung động của mình lúc gặp em – “lòng anh thôi đã cưới lòng em”. Động từ “cưới” như một sự cứng ngắc rằng anh đã phải lòng em và tấm lòng của anh chỉ hướng tới em. Động từ này còn nói lên sự gắn bó, xem “em” như là “mảnh ghép” còn lại của đời mình.

    Bài thơ “Thơ duyên” ko chỉ xuất sắc về nội dung nhưng mà ở khía cạnh hình thức bài thơ cũng đã làm rất “tròn vai” của mình. Kế bên việc sử dụng các từ láy, phép nhân hóa, các từ ngữ rực rỡ một nét khá đặc thù trong bài thơ là cách ngắt câu. Thường thường ở thơ bảy chữ nhưng mà có bốn câu thì chỉ chấm kết thúc ở dòng cuối cùng ở mỗi khổ nhưng với “Thơ duyên” thì khác, dòng một với dòng ba là có dấu chấm phẩy lúc kết thúc dòng. Còn dòng hai với dòng bốn là dấu chấm. Tức là hai dòng sẽ tạo thành một câu. Đây là một nét lạ và thông minh của Xuân Diệu.

    Bằng ngòi bút giàu tâm huyết, tình yêu sôi nổi của một con người luôn trân quý, nắm bắt thời kì thi sĩ Xuân Diệu đã khắc họa nên bức tranh tự nhiên với nhiều hình ảnh, nhiều sắc thái đặc trưng của mùa thu. Cùng với đó tác giả đã viết nên sự rung động đầu đời của mình – sự giao cảm, kết nối giữa những con người tưởng chừng xa lạ nhưng lại là cái duyên đã được xếp đặt sẵn. Tơ duyên nảy nở trong tình thu!

Mùa thu và tình yêu luôn là đề tài muôn thủa, đem lại nhiều xúc cảm cho các thi sĩ

Bài văn mẫu số 3:

    Có người nào đó đã nói “Xuân Diệu là thi sĩ của tình yêu”. Quả đúng là như thế dù trong suốt cuộc đời cho tới những khoảnh khắc cuối, Xuân Diệu ko được lợi trọn vẹn cái ngọt ngào say đắm của tình yêu, hạnh phúc như trong thơ ông thì cái tràn đầy, cái say mê của tình yêu tuổi xanh với nhiều cung bậc không giống nhau. Từ mỗi ham mê cuồng nhiệt của mối tình nồng nàn đang ở độ chín muồi như: xa cách tới những rung động thuở đầu của một tâm hồn còn sơ khai trong trắng với trái tim đang e ấp yêu đương như trong Thơ duyên. Đây là một bài thơ tình yêu rút trong tập thơ đầu tay Thơ thơ của Xuân Diệu diễn tả sự hòa hợp giữa hai trái tim đang yêu với tình yêu vừa chớm nở rất tinh tế và cũng rất thơ mộng.

    Bài thơ mở đầu bằng một bức tranh tự nhiên đẹp rực rỡ:

Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên
Cây me ríu rít cặp chim chuyền
Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá
Thu tới – nơi nơi động tiếng huyền

    Bức tranh về một buổi chiều tuyệt đẹp như mộng: có âm thanh ríu rít của tiếng chim, có màu xanh ngọc suốt bầu trời trút qua nghìn lá, có cả đường nét hài hòa. Vần thơ hòa xao xuyến trên “nhánh duyên” chiều mộng và hơn nữa có cả âm thanh huyền diệu, đất trời ngân vang tiếng đàn tình yêu rộn rực. Bức tranh đó được vẽ ra bởi một người với trái tim lần đầu rung động. Hình như hơi thở tình yêu làm cho lòng người vui hơn. Tình yêu thổi vào cảnh vật hơi ấm và sự sống tràn trề nhuốm vào cảnh vật vẻ đẹp thần kì làm cho cảnh sắc bừng lên tươi tỉnh:

Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên

    Câu thơ nghe rộn rực tiếng lòng một con người đang tràn trề hạnh phúc. Chiều trong mắt người sao nhưng mà đẹp thế, ko phải là một buổi chiều tầm thường nhưng mà là buổi chiều mộng – chiều đẹp – đẹp như giấc mơ tình yêu. Những vần thơ trữ tình ngân nga trong lòng người cũng như xao xuyến, hòa quyện, vấn vít trên cành cây ngọn lá, xao xuyến cả trời chiều. Và những nhánh cây cũng trở thành “nhành duyên”, nhánh cây tình yêu – nhánh cây mang màu hạnh phúc.

    Khắp ko gian rộn vang những âm thanh tươi vui của chim chóc

Cây me ríu rít cặp chim chuyền.

    Ko là chim chuyền ríu rít nhưng mà là ríu rít chim chuyền, đảo từ “ríu rít” đã là cho âm thanh tiếng chim vang hơn, rộn ràng hơn, tươi vui hơn, âm thanh như chan hòa cả vào trời chiều thơ mộng. Đâu phải chỉ có con người mới tìm về hạnh phúc, đâu phải chỉ có con người mới say lứa đôi, đâu phải chỉ có con người ngây ngất với tình yêu, nhưng mà chim chóc cỏ cây cũng có lứa đôi, cũng hạnh phúc trạch êm “cặp chim chuyền”.

Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá
Thu tới nơi nơi động tiếng huyền

    Gam màu pha nắng những thanh tạo cho bức tranh màu rực rỡ nhưng mà ko làm cho người đọc chói mắt bởi “màu xanh ngọc” của trời. Bầu trời trong mắt con người đang yêu xanh một màu xanh trong suốt, thanh khiết vời vợi như rót qua muôn nghìn cây lá, đôi mắt mênh mang của người yêu khiến người ta như muốn hứng lấy, uống lấy màu trời. Cảm tưởng dòng xanh đang thấm dần dịu ngọt trong tâm tưởng, có người cho rằng “tiếng huyền” ở đây là tiếng đàn mùa thu tới, nơi nơi ngân vang tiếng đàn, có nhẽ là tiếng đàn thật nhưng cũng có nhẽ là tiếng đàn của đất trời, cỏ cây cảnh vật – những âm thanh huyền diệu của ko gian. Tình yêu chớm nở giữa mùa thu mang đến cho đất trời lung linh những âm thanh tuyệt diệu, nô nức vui tươi, như âm thanh chỉ có thể nghe thấy được bởi trái tim đang rộn rực niềm yêu:

Trục đường nho nhỏ gió xiêu xiêu
Lả lả cành hoang nắng trở chiều,
Buổi đó lòng ta nghe ý bạn,
Lần đầu rung động nói thương yêu

    Rõ ràng bức tranh tự nhiên ở đây ko phải là một bức tranh tĩnh nhưng mà là một bức tranh động, một bức tranh tự nhiên chuyển đổi rất tinh tế. Ngòi bút nhạy bén của Xuân Diệu đã mô tả rất chuẩn xác những biến thái tinh tế đó. Những từ láy “nho nhỏ”, “xiêu xiêu”? “lả lả” diễn tả sự chuyển động nghiêng nghiêng của cảnh vật dưới một con mắt nhìn say say gần như là chuếnh choáng: phải chăng đó là cái say của tình yêu, độ nghiêng của trái tim trong hạnh phúc? Trục đường như nhỏ đi chật hẹp với tình yêu của hai người, gió lướt làm lung lay cành lá, cảnh vật chuyển động thật tự nhiên:

Xem thêm bài viết hay:  Giỏi Văn – Bài văn: Phân tích bài thơ “Mời trầu” (2)

Buổi đó lòng ta nghe ý bạn
Lần đầu rung động nỗi thương yêu

    Hình như người đàn ông cũng ý thức được rằng người bạn gái đó cũng rất mến mình, dễ chừng trái tim kia cũng dạng bồn chồn “đập”. “Hai trái tim chung một điểm tình” và trái tim anh xao xuyến những nhịp rung của tình yêu đầu: “lần đầu rung động nỗi thương yêu”

Em bước điềm nhiên ko vướng chân
Anh đi lững đững chẳng theo gần

    Xuân Diệu thật tài tình lúc đi sâu mô tả tâm trạng của hai người. Tác giả hóa thân vào cả hai nhân vật, tự phân tích diễn biến của lòng mình, cũng là tâm lí chung của bao nam thiếu nữ tú buổi trước tiên biết yêu. Cả hai đều cố tỏ ra vô tâm, vô tình. Người con gái thẳng thắn bước đi như ko quan tâm tới người nào, như chẳng quan tâm tới người nào và cũng chẳng cần biết có người nào quan tâm tới mình. Anh đàn ông cũng thế: “lững đững bước theo sau”, ko tiến nhanh cũng ko đi chậm thẳng thắn bước có ý dè chừng người con gái, xoành xoạch giữ một khoảng cách nhất mực dù chỉ đủ để nhìn thấy người con gái chứ ko dám làm phiền người mình yêu.

    Song đằng sau cái “điềm nhiên ko vướng chân” đó, đằng sau cái “lững đững chẳng theo gần” đó là tất cả những rung động e ấp nhưng mà thiết tha, trìu mến của tình yêu chớm nở. Tới đây câu thơ như có sự bộc bạch:

Vô tâm – nhưng giữa bài thơ dịu
Anh với em như một cặp vần

    Xuân Diệu đã thông minh ra một hình ảnh rất mới lạ và lạ mắt. Tình giữa “anh và em” như một cặp vần vấn vít như giữa bản nhạc êm. Cuộc đời là một bài thơ dịu, một bài thơ ko lời, êm ái và hai người như cặp vần, như đôi nốt nhạc hòa quyện vào nhau dìu dắt. Còn gì tha thiết hơn thế.

Mây biếc về đâu bay gấp gấp
Con cò trên ruộng cánh phân vân
Chim nghe trời rộng giang thêm cánh
Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần.

    Nét bút tác giả chuyển hướng sang tả cảnh, nhịp thơ có sự chùng xuống, cảnh cũng trầm buồn hơn.

Mây biếc về đâu bay gấp gấp
Con cò trên ruộng cánh phân vân

    Ở đây có sự đối lập giữa mây và cánh cò, mây thì bay gấp gấp còn cánh cò thì lại “trên ruộng cánh phân vân”, nửa muốn bay nửa muốn ko. Hai hình ảnh trái ngược của tự nhiên hay là tranh chấp trong lòng người. Cuộc sống đang lập cập trôi, con người muốn bay gấp tới tình yêu nhưng lại rụt rè nhát gan, thậm chí còn xen cả sự lo lắng. Tác giả hiểu và bộc lộ tế nhị điều này. Cái phân vân của cánh cò trên ruộng lúa đồng quê được đặt đối xứng với cái bay gấp gấp của mây biếc tạo nên một vẻ đẹp mới lạ của thơ ca truyền thống.

    Từ con cò của Vương Bột lặng lẽ bay với ráng chiều tới con cò của Xuân Diệu ko bay nhưng mà cánh phân vân, có sự xa cách của hơn một nghìn năm và của hai toàn cầu (Hoài Thanh). Hai câu sau, sự can thiệp của chủ thể trữ tình đã rõ hơn nhưng vẫn rất tế nhị, khôn khéo:

Chim nghe trời rộng giang thêm cánh
Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần

    Trời dần về chiều, ko gian xám trong màn sương giăng giăng, trời càng như rộng hơn, cánh chim nhỏ như đuối sức. Hai con người bỗng cảm thấy cuộc tình mênh mông quá, đời người như đôi cánh chim nhỏ nhỏ ngợp mình giữa mênh mông trời đất muốn giang rộng thêm để bay giữa bầu trời rộng lớn.

    Tự ti buồn thoáng hiện kín đáo trong câu thơ trên thì tới câu thơ tiếp theo đã thấm dần vào hồn người qua cảm giác lạnh của hoa trong sương và trong ánh nhạc ban chiều.

    Bài thơ kết thúc bằng những vần thơ dịu dàng, êm ái, bằng một khúc nhạc tình ko lời nhưng mà tha thiết:

Người nào hay tuy lặng bước thu êm
Tuy chẳng búng nhăn gạ tô niềm
Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy
Lòng anh thôi đã cưới lòng em

    Chiều thu theo bước chân lặng lẽ của hai người kết nên một mối tình lặng lẽ, mối tình diễn ra từ hai trái tim hòa hợp gắn bó, mối tình ko cần mai mối. Đây chính là một mối tình hiện đại lí tưởng, bộc lộ của một tình yêu thực sự lần trước tiên xuất hiện trong thơ. Giữa buổi chiều thơ mộng đó, dù là từ sớm nở “buổi đó lòng ta nghe ý bạn” dù chẳng nói nên lời “người nào hay tuy lặng bước thu êm” nhưng đã hứa hứa hẹn một điều gì rất tha thiết bền chặt “Lòng anh thôi đã cưới lòng em”.

    Có thể nói Xuân Diệu đã rất thành công lúc diễn tả tinh tế những biến thái tinh xảo của cảnh sắc tự nhiên và của lòng người. Những hình ảnh từ ngữ mới lạ rất thơ, rất Xuân Diệu đã giúp chủ thể trữ tự tình phân tích toàn cầu tâm hồn mình một cách tinh tế để bộc lộ một tình yêu chớm nở chưa hứa hẹn thề, còn e ấp nhưng đã tha thiết gắn bó.

    Bài thơ cũng nói tới sự giao duyên của đất trời, đó là sự hòa quyện giao cảm của tâm hồn người đang yêu với tự nhiên vũ trụ.

    Bài thơ kết thúc nhưng dư vang của một tình yêu tha thiết thì vương vấn mãi. Những rung động tinh tế, những xúc cảm mới mẻ của chủ thể trữ tình trước một tình yêu say đắm làm cho bài thơ thêm sức quyến rũ, thu hút người đọc. Bài thơ đẹp mãi trong lòng người đọc, đặc thù là trái tim tuổi xanh và biết đâu nó đã chẳng là lời thổ lộ tâm tình lúc thuở đầu của duyên thầm bao lứa đôi.

Tham khảo thêm một số bài văn mẫu lớp 11:

CLICK NGAY nút TẢI VỀ dưới đây để tải bản Full của tài liệu nha!

Bạn thấy bài viết Văn hay lớp 11: Phân tích bài thơ Thơ duyên của thi sĩ Xuân Diệu lớp 11 có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu  ko hãy comment góp ý thêm về Văn hay lớp 11: Phân tích bài thơ Thơ duyên của thi sĩ Xuân Diệu lớp 11 bên dưới để imperialhotelschool.edu.vn có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL

Phân mục: Soạn Văn 11

Nguồn: imperialhotelschool.edu.vn

#Văn #hay #lớp #Phân #tích #bài #thơ #Thơ #duyên #của #thi #sĩ #Xuân #Diệu #lớp

Bạn thấy bài viết Văn hay lớp 11: Phân tích bài thơ Thơ duyên của thi sĩ Xuân Diệu lớp 11 có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Văn hay lớp 11: Phân tích bài thơ Thơ duyên của thi sĩ Xuân Diệu lớp 11 bên dưới để Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: imperialhotelschool.edu.vn của Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL

Nhớ để nguồn: Văn hay lớp 11: Phân tích bài thơ Thơ duyên của thi sĩ Xuân Diệu lớp 11 của website imperialhotelschool.edu.vn

Viết một bình luận