Phân tích cảnh vật và cuộc sống còn người trong bài thơ Quê Hương

PHÂN CÔNG

Giữa đa số các nhà thơ của Thơ mới đang thở dài với tình yêu tuyệt vọng, với nỗi cô đơn, sầu muộn thì Quê hương của Tế Hanh cất lên một giọng hát khỏe khoắn lạ thường. Trong khi các nhà thơ đồng quê như Bàng Bá Lân, Đoàn Văn Cừ, Anh Thơ đưa người đọc đến với làng quê Bắc Bộ yên bình, vui tươi với Cổng làng, Chợ Tết, Lễ hội, Bến đò ngày mưa, Trưa hè, Chiều xuân … Tế Hanh nhớ câu cá làng quê miền Trung Trung Bộ với cuộc sống mưu sinh vất vả nhưng đầy chất thơ. Chính sự ‘lạc giọng’ này khiến chúng ta chú ý hơn đến Quê hương và nhiều bài thơ của Tế Hanh thời bấy giờ.

Nhiều người vẫn có ấn tượng rằng đã là nhà thơ lãng mạn thì phải nói về tình yêu cô đơn, đau khổ, hay phải nhớ nhung, mơ mộng say đắm. Nếu bạn tìm kiếm theo hướng đó, chắc chắn bạn sẽ thất bại khi đến với tập Hoa Niên của Tế Hanh. Khổng Tế Hanh không phải là nhà thơ ‘lãng mạn ròng rã’ như Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên … chí ít ở quê hương Lời đường quê là những bài thơ đã được các thi nhân Việt Nam chọn lọc. Có lẽ nhà thơ đã viết Quê hương bằng cả tấm lòng yêu thiên nhiên thơ mộng, hùng vĩ, yêu những con người lao động đầy nghị lực, với những kỉ niệm thiết tha nhất của mình. Nếu không có trái tim ấy thì làm sao có được sự phấn khích trong những dòng này:

Con thuyền nhẹ như ngựa, có mái chèo, mạnh mẽ vượt sông. Cánh buồm lớn như hồn làng vươn mình trắng mênh mông đón gió.

Thơ như băng tiến về phía trước, như vươn lên trời cao với thuyền, với buồm! Những hình ảnh so sánh mang đậm màu sắc riêng hiếm thấy trong Thơ mới lãng mạn (chất trong Nhớ rừng của Thế Lữ, trong một bài thơ muộn của Huy Thường gắn với nỗi niềm thương nhớ thủy chung và toát lên trong nỗi nhớ xa xăm, cao cả). Tế Hanh cảm nhận cuộc sống lao động của làng bằng cả tâm hồn, nên ông nghĩ: ‘Cánh buồm lớn như mảnh hồn làng’. Bao nhiêu tình cảm thiêng liêng, bao nhiêu hy vọng mưu sinh của người lao động đều gửi gắm vào đây.

Xem thêm bài viết hay:  Câu chuyện về doanh nhân văn hoá Nguyễn Văn Siêu

Cảm hứng đôi chân của Tế Hanh được lấy từ cuộc sống nhọc nhằn, mạnh mẽ của làng chài từng ôm ấp, ru ngủ tuổi thơ chị. Nó bất chấp khoảng cách của thời gian và không gian. Trong nỗi nhớ quê hương xa xăm, bài thơ không có cảm giác xa vắng. Như hiện ra sống động trước mắt ta hình ảnh ‘Khi trời trong, gió hiu hiu, buổi sớm hồng; Nam thanh niên đi thuyền đánh cá, hình ảnh mái chèo khua, căng buồm no gió. Và khung cảnh xôn xao đáng yêu khi họ ăn mừng thành quả lao động của mình:

Hôm sau ồn ào trên bến Cả dân làng nô nức đón thuyền về ‘Ơn trời biển lặng, thuyền đầy cá’

Những con cá tươi thân trắng bạc ở đoạn trước, khi tả cảnh đoàn thuyền xuất bến ‘vượt sông mạnh mẽ’, lời ca đã băng giá, phơi phới. Đến đây, âm điệu của bài thơ giãn ra và dần lắng xuống trước niềm vui của dân làng theo những con thuyền trở về nằm yên trên bến. Chính từ đây đã xuất hiện một số câu thơ hay nhất, tinh tế nhất của Quê hương: Người đánh cá, da sạm nắng Cả thân thở hương xa Con thuyền im lìm trở về nằm nghe muối thấm dần trong thớ vỏ .

Nghìn ngư không con nào không viết được những câu thơ như thế! Hơn nữa, chỉ có thể viết được những câu thơ như vậy khi biết thả hồn vào đối tượng, vào cảnh để lắng nghe. Khi thả hồn mình vào đó, khứu giác và xúc giác nhạy bén của nhà thơ dường như đang phập phồng và tiếp nhận những cảm giác. Vị mặn mặn thấm dần vào vỏ thuyền hay đã thấm sâu vào da thịt, tâm hồn Tế Hanh để trở thành một gợi ý huyền ảo, bâng khuâng? Tế Hanh rất tài giỏi và rất thông minh khi sống trong lòng vạn vật, có khả năng nghe được cảm xúc, tiếng nói của những vật vô tri vô giác. Trong hai chữ đường quê, nhà thơ hòa mình vào ‘con đường nhỏ lững lờ’ để đón nắng mai, hòa cùng hương thơm, để ‘cùng người chia hơi ấm, ngất ngây’ cùng người. quê hương hẹn hò’, trong Vũ Võ, tiễn biệt trên sân ga, anh thương cảm cho sự vướng bận của những chuyến xe:

Xem thêm bài viết hay:  Bình luận về truyền thống dân tộc qua câu ca dao lá lành đùm lá rách

Tôi cảm thấy tôi yêu những con tàu của thiên niên kỷ không thể đi nhanh. Không có gì vướng vào hơi nước. Những toa tàu đầy đau khổ.

Một tâm hồn như thế khi hướng về nỗi nhớ không thể ung dung, tầm thường, hơn thế nữa đây là nỗi nhớ quê hương:

Giờ xa rồi lòng luôn nhớ Nước xanh cá bạc buồm vôi Phút chốc thuyền rẽ sóng ra khơi. Tôi nhớ mùi mặn quá.

Nếu không có những bài thơ kết này, chúng ta sẽ không biết Quê hương được viết ở phương xa, trong nỗi nhớ khôn nguôi. Những hình ảnh quê hương trên đây đã trở thành những ký ức đầy ám ảnh và vẫy gọi. ‘Thương nhớ mùi hương’ – câu thơ cuối thể hiện rõ tâm hồn tha thiết, chân thành của Tế Hanh.

Thể hiện tình yêu và nỗi nhớ, niềm tự hào đối với cuộc sống lao động của quê hương, bài thơ sử dụng nhuần nhuyễn thể thơ tám chữ có vần. Vần được lặp lại liên tiếp và thay đổi theo từng cặp câu, đoạn sau bắt đầu vần với đoạn trước. Thể thơ, vần này ta cũng thấy trong nhiều bài thơ lãng mạn nổi tiếng như Nhớ rừng của Thế Lữ, Tương tư của Xuân Diệu… Rất phù hợp khi thể hiện dòng cảm xúc miên man bất tận. Sau hai câu mở đầu đầy ý nghĩa, cả bài thơ Quê hương như được cuốn đi trong dòng cảm xúc vừa hùng tráng vừa sâu lắng tha thiết. Có một điều thú vị là gần 20 năm sau, khi viết Nhớ sông quê hương (1956), Tế Hanh đã vận dụng thành công thể thơ này, kiểu gieo vần. Nói một cách chính xác hơn, tâm hồn hoài cổ của ‘Tương tư chảy qua tim tôi như dòng nước chảy’ đã tự nhiên ‘níu kéo’ Tế Hanh đến với một loại hình nghệ thuật thích hợp.

Xem thêm bài viết hay:  Kể lại câu chuyện em bé lac mẹ bằng với của bé sau khi gặp mẹ

Nỗi nhớ quê hương phương xa trở thành dòng cảm xúc chảy suốt đời thơ Tế Hanh. Xóm chài nghèo trên một cù lao trên sông Trà Bồng “nước bao quanh sông cách biển nửa ngày sông” đã nuôi dưỡng hồn thơ ông, trở thành khúc ngoặt để ông viết nên những dòng thơ thiết tha, đau đáu. Trong dòng cảm xúc ấy, Quê hương là một khởi đầu thành công rực rỡ. Đoạn thơ mang âm hưởng khỏe khoắn, toát lên những cảm xúc táo bạo, trong sáng của nhà thơ Tế Hanh thời trai trẻ giữa khung trời u ám xung quanh.

Bạn thấy bài viết Phân tích cảnh vật và cuộc sống còn người trong bài thơ Quê Hương có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Phân tích cảnh vật và cuộc sống còn người trong bài thơ Quê Hương bên dưới để Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: imperialhotelschool.edu.vn của Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL

Nhớ để nguồn: Phân tích cảnh vật và cuộc sống còn người trong bài thơ Quê Hương của website imperialhotelschool.edu.vn

Chuyên mục: Văn mẫu hay

Viết một bình luận