Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9

Bạn đang xem: Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9 tại imperialhotelschool.edu.vn
Bạn đang xem: Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9 tại imperialhotelschool.edu.vn

Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy để thấy ánh trăng ở đây ko chỉ là một hình ảnh cụ thể của đất trời nhưng còn là biểu tượng cho một quá khứ đẹp tươi, là mối liên hệ giữa tâm tình riêng và ý nghĩa rộng lớn. Không những thế, bài thơ còn là một lần “giật thót” của chính tác giả và cũng là lời thức tỉnh với bao người ở cuộc sống hiện đại. Trong bài viết sau, hãy cùng imperialhotelschool.edu.vn tìm hiểu, cảm nhận và phân tích bài thơ Ánh trăng!

Mở bài: Chiến tranh đã qua đi, con người mở đầu sống hòa nhập và xây dựng cuộc sống mới. Có thể nói bấy nhiêu năm chiến tranh đi qua đã đủ để nhìn nhận và giám định trọn vẹn sự thiêng liêng của hai tiếng “hòa bình”. Thế nhưng ở cuộc sống yên bình thì vẫn diễn ra những trận đấu lặng lẽ nhưng ko kém phần khốc liệt bên trong mỗi con người. Trận chiến ko có súng đạn, ko có máu đỏ đó nhưng lại trải dài trải dài… Đó là trận đấu của con người để loại trừ đi phần xấu phần “con” tiềm tàng để vươn tới cái đẹp, vươn tới chân thiện mĩ trong cuộc sống. Và “Ánh trăng” của Nguyễn Duy là một minh chứng rõ nét nhất cho trận đấu khốc liệt đó trong nội tâm sâu thẳm của mỗi con người. Cùng phân tích bài thơ Ánh trăng để cảm nhận nội dung thâm thúy của tác phẩm.

Trước lúc tìm hiểu và phân tích bài thơ Ánh trăng, chúng ta cần nắm được những nét chính về tác giả cũng như tác phẩm.

Nguyễn Duy tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ, sinh năm 1948 ở Thanh Hóa. Ông có một tuổi thơ lam lũ vất vả phải sống cùng với bà. Năm 1965, ông tòng ngũ và có mặt tại những chiến trường thảm khốc nhất như Khe Sanh, đường chín Nam Lào. Sau đó, ông học khoa Ngữ Văn tại trường Đại học Tổng Hợp Hà Nội.

Từ năm 1977, ông là đại diện thường trú của báo Văn nghệ phía nam – thành thị Hồ Chí Minh. Nguyễn Duy sáng tác thư từ rất sớm. Thơ ông luôn có sự liên kết hài hòa nhuần nhuỵ giữa chất trữ tình và chất thế sự, có phần ngang tàng nhưng vẫn nhiều chiêm nghiệm suy ngẫm.

Thơ Nguyễn Duy có chút dung dị, hồn nhiên và trong sáng; tiếng nói thơ, hình tượng thơ thông minh, gợi cảm và rất đẹp, một vẻ đẹp chân quê.

Về sau, xúc cảm trữ tình trong thơ Nguyễn Duy ít nhiều pha màu sắc triết lí khá trầm lặng và đầy ấn tượng. Vào năm 1973, thi sĩ Nguyễn Duy được tặng giải Nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ. Một số bài thơ rực rỡ và tiêu biểu cho phong cách thơ của tác giả là “Tre Việt Nam”, “Hơi ấm ổ rơm”, “Giọt nước mắt và nụ cười”, “Bầu trời vuông”…

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, ta thấy tác phẩm này mang đậm dấu ấn thơ Nguyễn Duy, được in trong tập thơ cùng tên và được sáng tác năm 1978 tại thành thị Hồ Chí Minh.

Bài thơ được viết theo thể thơ năm chữ, mang bóng vía của một câu chuyện được kể theo trình tự thời kì từ quá khứ tới hiện đại, nhưng quá khứ đó được hồi cố lại trong cái nhìn của hiện nay. Dòng xúc cảm trữ tình của thi sĩ cũng theo mạch tự sự nhưng bộc lộ.

Hình ảnh ánh trăng trong bài thơ vừa là hình ảnh cụ thể vừa mang tính nói chung cao. Ánh trăng đối với Nguyễn Duy ko chỉ là ánh trăng tuyệt đẹp của tự nhiên nhưng đó còn là ánh trăng của tình nghĩa, ánh trăng của sự thức tỉnh.

“Ánh trăng” là lời ngợi ca vầng trăng tri kỉ của tuổi thơ, của người lính một thời trận mạc, đồng thời cũng gợi nhắc mọi người cần biết sống ân nghĩa thủy chung cũng như giữ trọn những đạo lí tốt đẹp.

Đôi nét về bài thơ Ánh trăng

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, người đọc nhìn thấy hình tượng này ở các thời khắc không giống nhau, đó là ánh trăng của tuổi thơ, ánh trăng trong chiến trường và ánh trăng của thực tại.

Nguyễn Duy đã mở đầu bài thơ bằng hình ảnh của ánh trăng trong ký ức tuổi thơ cũng như sự gắn bó sẻ chia cùng con người lúc chiến tranh.

“Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với biển

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỷ”

Hình ảnh vầng trăng dường như được trải rộng ra trong cái ko gian êm đềm và trong sáng của tuổi thơ. Hai câu thơ chỉ vỏn vẹn mười chữ nhưng dường như đã diễn tả đầy đủ sự vận động, quá trình trưởng thành của con người.

Phân tích bài thơ Ánh trăng, người đọc nhìn thấy vầng trăng ở những dòng thơ này đã đại diện cho tự nhiên hồn nhiên tươi sáng, là người bạn tri kỷ từ tuổi nhỏ cho tới “Hồi chiến tranh ở rừng”.

Xem thêm bài viết hay:  K2Cr2O7 có những ứng dụng quan trọng nào? Mua ở đâu uy tín nhất?

Trong khoảnh khắc thoáng qua, sự xuất hiện đột ngột của vầng trăng làm sống dậy biết bao nhiêu kí ức của tuổi thơ. Đó là những kí ức về những năm tháng gian lao, nhưng hồn nhiên, hình ảnh của tự nhiên, non sông bình dị và hiền lành.

Kí ức tuổi thơ của tác giả đẹp như một câu truyện cổ tích cùng bao kỉ niệm ngọt ngào. Ở đó, trăng là người bạn, trăng là tri kỉ, trăng tình nghĩa gắn bó với con người ko bao giờ quên.

Những bước chân cứ lớn dần theo bước chân của đồng, sông, bể. Nhân vật trữ tình cũng thế nhưng lớn dần. Thời kì cũng cứ thế nhưng trôi đi. Rồi tới “hồi chiến tranh”, nhân vật trữ tình đi lính sống và tranh đấu chủ yếu ở núi, rừng.

Giữa ko gian đó, tác giả ko lẻ loi, ko cảm thấy lạnh lẽo bởi có sự xuất hiện của ánh trăng. Phân tích bài thơ Ánh trăng, ta thấy dù ở bất kì thời kì nào, bất kì ko gian nào, vầng trăng cũng gắn bó cùng con người.

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, ta thấy hình tượng này như tô điểm thêm cho vẻ đẹp của tự nhiên, dịu dàng đi vào tâm hồn thi sĩ. Ánh trăng xuất hiện trong những đêm đứng gác:

“Đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Đầu súng trăng treo”

(Đồng chí – Chính Hữu)

Nhưng đêm trung thu trăng rằm phá cỗ:

“Mùa thu của em

Rước đèn họp bạn

Hội rằm tháng tám

Chị Hằng xuống xem.”

(Mùa thi của em – Quang Huy)

Hay những đêm trăng thơ mộng của tình yêu

“Đêm qua trăng sáng làu làu

Anh đi múc nước để hầu tưới cây

Tình cờ bắt gặp em đây

Mượn cắt cái áo, mượn may cái quần”

(Ca dao)

Quê hương của ký ức tuổi thơ đó tuy khó khăn thiếu thốn đủ điều nhưng vẫn bừng lên tình nghĩa với vầng trăng. Sự gắn bó đó đã được đắp xây qua bao thời kì.

“Trần truồng với tự nhiên

hồn nhiên như cây cối

ngỡ ko bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa”

Từ “trần truồng” cho ta cảm giác giữa vầng trăng và con người dường như ko có bất kỳ rào cản nào. Con người và tự nhiên như đã hòa làm một. Con người trong những năm tháng đó sống vô tư vô lo. Điều đó được trình bày rõ nét qua cách so sánh “hồn nhiên như cây cối”.

Lúc đó tác giả ngỡ như “ko bao giờ quên” được tình nghĩa sâu nặng đó. Ko thuần tuý nói về quá khứ về kỷ niệm tình nghĩa nhưng còn ẩn chứa trong đó thái độ nghiêm túc xem xét pha lẫn nỗi ăn năn day dứt trong lòng.

Phân tích bài thơ Ánh trăng, ta thấy có biết bao nhiêu xúc cảm trong từ “ngỡ” đó. Đó cũng là một điểm nhấn, một tín hiệu đặc trưng. Nó gợi cho ta biết bao suy nghĩ về những điều chưa nói. Từ “ngỡ” như một lối rẽ đưa ý thơ theo hướng khác. Hóa ra tất cả mọi thứ chỉ còn trong ký ức, đang trôi dần trong quá khứ xa xăm.

Chiến tranh qua đi, hòa bình lập lại cũng như bao người lính khác, nhân vật trữ tình cũng trở về cuộc sống thường nhật của mình. Nhưng ko phải là về với sông với bể với vầng trăng tình nghĩa nhưng là trở về với thành thị tấp nập đông vui:

“Từ hồi về thành thị

quen ánh điện cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người ngoài qua đường”

“Ánh điện, cửa gương nơi thành thị phồn hoa đã vô tình làm cho vầng trăng tình nghĩa năm nào bỗng trở thành kẻ xa lạ. Hình ảnh nhân hóa lạ mắt trong khổ thơ gợi cho người đọc suy nghĩ. Vì sao “vầng trăng đi qua ngõ” nhưng ko ghé vào thăm người bạn xưa?

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, người đọc dễ dàng nhận thấy chính vầng trăng cũng muốn ghé vào thăm, nhưng người bạn năm nào giờ đây đã thay đổi, lạnh lùng, hững hờ nên vầng trăng chỉ đành “như người ngoài qua đường”.

Ánh trăng bị lu mờ bởi ánh đèn chiếu rọi. Mới ngày nào gắn bó giờ đây chỉ còn là “người ngoài” ko chút quen biết, ko chút nhớ nhung dường như chưa từng kế bên nhau.

Nguyễn Duy đã tạo ra sự đối lập giữa vầng trăng trong quá khứ và vầng trăng của hiện nay. Phải chăng cuộc sống hiện nghi hiện nay đã và đang làm cho tâm hồn mỗi chúng ta trở thành lạnh lùng hơn, đang dập tắt dần ngọn lửa tình nghĩa trong trái tim mỗi con người, đang biến những người bạn thủy chung năm xưa – trong đó có ta, trở thành kẻ vong ơn bội nghĩa.

“Thình lình đèn điện tắt

phòng buyn-đinh tối om

vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn”

Cuộc sống đầy những biến cố trùng hợp, bất trắc. Và trong những biến cố bất trắc đó, ánh sáng của quá khứ càng thêm sáng tỏ và soi rõ nỗi lòng con người.

Xem thêm bài viết hay:  Chỉ tiêu tuyển sinh Đại học Võ Trường Toản 2022

Thành thị bất thần mất điện. Ko gian căn phòng chìm dần trong bóng tối bủa vây. Và chính lúc đó, vầng trăng tròn lung linh dịu dàng xuất hiện. Cùng với ánh trăng là những kỷ niệm ngày xưa chợt ùa về đầy ắp trong tâm trí.

Các từ “thình lình”, “bất thần”, “vội” cho thấy được sự ngỡ ngàng đầy sững sờ của một cuộc tri ngộ ko ngờ tới. Ko chỉ là sự thay thế cho ánh sáng đèn điện nhưng ánh trăng còn là sự thức tỉnh và gợi nhớ quá khứ đã qua.

Phân tích bài thơ Ánh trăng, người đọc nhìn thấy thi sĩ đang bổi hổi lúc nhớ về quá khứ, nhớ lại quãng thời kì êm đềm được sống chan hòa giữa tự nhiên bình dị, được gắn bó thân thiện hòa nhập vào quang cảnh tự nhiên, được chung nhịp thở với đồng, bể, sông, rừng.

Hành động “vội bật tung cửa sổ” chứa đựng sự âu lo, thảng thốt. Vầng trăng tròn đâu phải chỉ vì đèn điện tắt.  Trong quá trình phân tích bài thơ Ánh trăng, ta thấy hình tượng này cũng như những năm tháng đó ko hề mất đi chỉ có con người mãi chìm đắm trong ánh sáng đèn điện hôm nay nhưng quên lãng đi người bạn cố tri.

Chính vì vậy “đột ngột vầng trăng tròn” như một biến có một khám phá đầy bất thần – một bất thần thân thuộc đầy chua chát. Trong khổ thơ này, đó là một chuỗi cái biến cố hành động tiếp nối nhau. Nhưng nhờ những biến cố đó, nhân vật trữ tình có dịp gác lại cuộc sống hiện nay để nhìn nhận lại quá khứ và để thức tỉnh. Miền ký ức xa xăm hiện về ngày càng rõ nét trong tâm trí thi sĩ.

“Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng

như là đồng là bể

như là sông là rừng”

Đó là một cái nhìn đầy áy náy xót xa “ngửa mặt lên nhìn mặt”. Con người đang đối diện cùng trăng, mặt đương đầu. Đối diện với mặt trăng hiền từ, nhân hậu của quá khứ nhưng tất cả chỉ lặng im. Mặt trăng yên lặng nhìn con người thay đổi, nhìn con người trong khoảnh khắc tỉnh ngộ. Con người yên lặng vì bất thần, vì xúc động và cũng bởi xấu hổ trước ánh trăng.

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, người đọc nhận thấy đây là một sự ngạc nhiên pha lẫn nỗi nghẹn ngào xúc động. Một cuộc hồi sinh từ kỷ niệm quá khứ êm đềm thơ mộng xen lẫn một nỗi dày vò, ray rứt của lương tâm trong thời khắc hiện nay.

Mọi xúc cảm đó được gói gọn trong hai từ “rưng rưng”. Đó là lúc con tim quặn thắt, xúc cảm dâng cao trực trào nước mắt vì xót xa, vì ăn năn.

Vầng trăng như đã kéo thi sĩ trở về với những phút giây đầy xúc cảm của quá khứ. Thì ra ranh giới giữa nhớ và quên thật mỏng manh. Những xúc cảm đó dường như vẫn tồn tại, chìm sâu vào tiềm thức của con người chỉ cần một sự gợi nhắc là sẽ được đánh thức và trở về nguyên vẹn.

Phải chăng con người lúc gạt ngoài những tiện nghi vật chất thì mới quan tâm tới tình nghĩa năm xưa. Tất cả như những đợt sóng tâm trạng đang đổ dồn về phía thi sĩ. Để rồi lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, tác phẩm này đã kết thúc bằng một lời độc thoại nội tâm.

“Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình

ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật thót”

Cho dù con người có vô tình nhưng trăng vẫn thế, vẫn “cứ tròn vành vạnh”. “Cứ tròn” tức là đã tròn, vẫn tròn và đang tròn. “Tròn vành vạnh” thể trạng thái thái tươi đẹp nhất của vầng trăng.

Vượt qua thời kì đằng đẵng ko gian mênh mông, vượt qua tất cả sự nhớ quên của con người, vầng trăng năm xưa ko hề hao gầy vơi khuyết nhưng vẫn cứ tròn vẹn tình nghĩa.

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, người đọc nhận thấy tác giả Nguyễn Duy như muốn nhắc tới một triết lý sâu xa: Quá khứ mãi mãi vẫn ở đó vẫn vẹn nguyên tươi đẹp. Con người có thể quên lãng tất cả nhưng quá khứ vẫn luôn tương tự, ở đó dõi theo con người.

Dù con người có thể quên đi quá khứ – nhưng ko thể xóa đi quá khứ cùng biết bao hồi ức tháng năm… Quá khứ lặng im ko lên tiếng kết án con người. Nhưng chính sự yên lặng, chính cái “im phăng phắc” đó của vầng trăng lại là lời nhắc nhở nghiêm khắc nhất “đủ cho ta giật thót”.

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, ta thấy cái giật thót đó ko phải trùng hợp. Sự giật thót đôi lúc làm người ta sợ hãi nhưng cũng có những cái giật thót khiến con người thức tỉnh.

Cái giật thót làm sống dậy bao kỷ niệm để con người tự vấn lương tâm. Ko có bất kỳ tòa án nào xét xử sự bội bạc của con người chỉ có duy nhất toà án của lương tâm.

Xem thêm bài viết hay:  Phenyl Axetat Là Gì? Công Thức Cấu Tạo Và Tính Chất

Chính vì vậy, cái giật thót đó là cái giật thót sâu thẳm của lương tâm con người. Tuy muộn màng nhưng điều đó rất đáng quý, giúp con người thanh lọc tâm hồn.

Lúc phân tích bài thơ Ánh trăng, ta thấy ý nghĩa triết lý thâm thúy của bài thơ nằm ở lời nhắc về thái độ của con người đối với những năm tháng quá khứ gian lao tình nghĩa, đối với tự nhiên, đối với non sông bình dị.

Phân tích bài thơ Ánh trăng qua hình tượng ở thực tại

Nhận định tác phẩm lúc phân tích bài thơ Ánh trăng

Bài thơ Ánh trăng đã được Nguyễn Duy viết vào năm 1978 lúc non sông đã thoát khỏi đạn bom, con người sống trong cảnh hòa bình yên ổn. Thi sĩ đứng giữa hôm nay và suy ngẫm về một thời đã qua. Tiếng thơ của ông cũng là lời nhắc nhở, cảnh tỉnh đối với chúng ta.

Thực tiễn đã chứng minh, ko phải người nào trong chúng ta trong cuộc sống yên vui hôm nay còn nhớ về quá khứ gian nan nhưng quả cảm, về những tình nghĩa của một thời tưởng ko bao giờ quên. Như thi sĩ Chế Lan Viên đã từng day dứt “Đôi lúc sống trong ánh nắng chan hòa, người ta dễ quên đi cơn mộng dữ đêm qua”.

Kết bài: Phân tích bài thơ Ánh trăng đã chỉ rõ cho người đọc thấy rằng tác phẩm này ko chỉ là những chiêm nghiệm thâm thúy về thái độ và tình cảm của con người đối với những hi sinh mất mát đã qua của thời chiến tranh, nhưng còn khơi gợi tình cảm con người về cội nguồn, về những người đã khuất. Sâu xa hơn, bài thơ còn là lời nhắc mỗi con người về lẽ sống thủy chung ân tình. “Ánh trăng” chính vì thế nằm trong mạch xúc cảm “uống nước nhớ nguồn”, gợi lên đạo lý sống ân tình đầy nhân đạo. Đó cũng là một nét đẹp trong bản sắc văn hóa dân tộc góp phần tạo nên truyền thống tốt đẹp của mỗi con người Việt Nam.

phan tich bai tho anh trang cua nguyen duy ngu van lop 9 3

Nhận định tác phẩm lúc phân tích bài thơ Ánh trăng

  • Cách 1: Đi từ việc giới thiệu thi sĩ Nguyễn Duy và tác phẩm Ánh trăng.
  • Cách 2: Cuộc sống hiện đại cuốn con người sống gấp quên đi những tình nghĩa xưa. Từ đó nhắc đến tới nội dung tác phẩm.

  • Ánh trăng trong thời khắc quá khứ, ở tuổi thơ và trong thời đoạn chiến tranh.
  • Ánh trăng trở về với cuộc sống hiện nay, cuộc sống hòa bình.

  • Thi sĩ Nguyễn Duy khai thác tinh tế hình tượng nghệ thuật ánh trăng một cách lạ mắt. Ánh trăng đã mang tới câu chuyện về lẽ sống ân tình và thủy chung.
  • Tác phẩm đã gợi lên trong lòng chúng ta nhiều suy ngẫm về cách sống và cách làm người, cũng như là lối sống ân tình ở đời chỉ qua những câu thơ thấm thía, sâu nặng.

Nguyễn Bùi Vợi đã từng nhận định về tác phẩm “Bài thơ nói về ánh trăng nhưng nói chuyện đời, chuyện tình nghĩa”. Với ý nghĩa thâm thúy và nhân văn, tác phẩm đã mượn đề tài tự nhiên để nói tới suy ngẫm, chiêm nghiệm của thi sĩ về con người và cuộc đời. Kỳ vọng thông qua chủ đề phân tích bài thơ Ánh trăng, bài viết trên đây đã phân phối cho bạn những tri thức hữu ích phục vụ cho quá trình học tập. Chúc bạn luôn học tốt!

Phân mục: Hỏi đápt
#Phân #tích #bài #thơ #Ánh #trăng #của #Nguyễn #Duy #Ngữ #Văn #lớp

Xem thêm:   Heat Number Là Gì ? Ý Nghĩa Và Ứng Dụng Của Từ Heat Trong Lò Hơi

Bạn thấy bài viết Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9 có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu  ko hãy comment góp ý thêm về Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9 bên dưới để imperialhotelschool.edu.vn có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho độc giả nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL

Phân mục: Là gì?
#Phân #tích #bài #thơ #Ánh #trăng #của #Nguyễn #Duy #Ngữ #Văn #lớp

Bạn thấy bài viết Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9 có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9 bên dưới để Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: imperialhotelschool.edu.vn của Trường Cao đẳng Nghề Khách sạn Du lịch Quốc tế IMPERIAL

Nhớ để nguồn: Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy – Ngữ Văn lớp 9 của website imperialhotelschool.edu.vn

Viết một bình luận